Mooi (munk)zwalm

Halte Munkzwalm. Het gesloten café heet De Wachtzaal en langs een residentiële straat beland ik aan de Zwalmmolen. Het toeristisch infopunt is open en de man, minstens zeventig, is heel blij iemand te zien denk ik. Welk een ambassadeur van zijn streek! Hij vertelt hoe de cafés aan de spoorweg vroeger goeie zaken deden, met de mijnwerkers die de trein namen naar Charleroi (alwaar ze een week verbleven – die lijn is intussen opgedoekt), wijst me een alternatieve route die naar een kapel uit de middeleeuwen (zo rond 1000) leidt, vertelt hoe de protestantse schrijver Abraham Hans door het succes zijner verhalen mee aan de basis lag van de katholieke Vlaamse Filmpjes, hoe die protestanten tijdens de contrareformatie in de streek waren beland, hoe de dorpjes hier allemaal een standbeeld/kunstwerk ter ere van het lokale ambacht hebben (de waterkersplukster, de steenarbeider …) en vertelt dan het verhaal van de veldovens: hoe de boeren in zijn jeugd tijdens de wintermaanden wat Noord-Franse arbeiders lieten overkomen om op het veld stenen te bakken, waarbij de stenen en opgehoopte kolen op den duur wel drie meter hoog stonden – beneden sintels, en bovenaan gloeiend. En dat die arbeiders klompen droegen met 7 paar kousen aan. En dat ik toch wist waarom Munkzwalm zo heette? Daar zaten de monniken voor iets tussen. Zijn leeftijd deed me vermoeden dat hij waarschijnlijk onbetaald werk deed. Zijn enthousiasme was met niets te vergelijken. Leergierig, hartelijk – en dan die schatkamer van een geheugen en een leven. Je zou wensen dat we die schatkamer in onze tijd meer zouden waarderen. Het boerenbestaan, de textielindrustie, de steenbakkerijen, de godsdienstoorlogen: de sporen in het landschap vervagen maar het is wel wat ons gevormd heeft. En mensen die deze geschiedenis, zelfs al was het met hun verhalen of kennis, nog altijd een gezicht weten te geven, die zijn goud waard. Jong of oud. Want het is dankzij hen dat je in dit landschap van deze mooie Zwalmstreek ook oog hebt voor de geschiedenis. Het peper en zout van deze streek – denk de vierkantsboerderijen weg en je zit ermee: de verkavelingsarchitectuur en de eindeloze stoet fietsers. Vlak temidden van de heuvels, kleurloos. Lang leve de link met het verleden.

Geef een reactie