In ‘In het oog’ van Marijke Schermer dalen we af in het hoofd van labo-onderzoekster Nicola. Ze houdt van kijken, minder van bekeken worden. Haar liefdes bijten hun tanden stuk op die ondoorgrondelijkheid – gevoelens willen ze, toonbare en hoorbare uitingen van afhankelijkheid, verbondenheid – een diepgang die zich moet manifesteren in woorden, het delen van alles wat deze Nicola misschien liever voor zichzelf houdt. Wanneer ook Bee, haar laatste liefde – ‘een en al lippen en wangen en krullen en uitbundigheid’ – de deur achter zich toesmijt, begint Nicola een fascinerende monoloog met zichzelf waarin ze op een apothekersschaaltje de gevraagde gevoelens opdiept en tegen het licht houdt, hen bestaansrecht gevend door vaak naar het tegendeel te verwijzen.

Een boek uit 2024 en toch vond ik het op de achterste plank in de tweedehandsboekenwinkel. Ik kon me geen groter cadeau doen, las het uit op een half dagje, reken er een paar nachtelijke uren bij. Kan ik ook, wil ik ook, dacht ik constant: het waarderen en erkennen van de kleine gedachten die ons zelf de hele dag aan de gang houden. Hoe we ons verhouden tot de ander, slechts in leven kunnen blijven door te ontsnappen aan de mallen en fuiken die als sleepnetten over onze hoofden worden uitgegooid. Nicola kiest hier en daar een comfortabele mal – haar werk bijvoorbeeld – maar tijdens deze nieuwe dans die ze aanvangt, dit spiralen buiten de gekende paden om, raakt ze hoe langer hoe meer van het padje af – en hoewel de finale me niet kon bekoren kan je je alleen maar aansluiten bij het besluit van de schrijfster: dit is nog maar het begin.