In De plaag maakt David Van Reybrouck ons deelgenoot van zijn queeste om eventueel plagiaat door Nobelprijswinnaar Maeterlinck (van werk van de Zuid-Afrikaanse schrijver Eugène Marais) uit de plooien van de geschiedenis te vissen. Die aantijgingen van plagiaat waren als splinters en speldenprikjes ooit links en rechts opgeworpen – heel gefragmenteerd – maar nooit degelijk onderzocht of bewezen.

Het is de aanleiding voor een onderzoek annex zoektocht die ons leidt van negentiende-eeuwse wetenschap, over vroeg-twintigste eeuwse literatuur tot laat twintigste-eeuwse naweeën van dat gruwelijke ‘experiment’: apartheid (als ik niemand beledig door dat zo te omschrijven). Van Reybrouck stoffeert zijn boek met originele gedachten, gesynthetiseerde geschiedenis, letterlijke citaten en onvermoede linken en verbanden – waarbij inzichten niet dogmatisch gepresenteerd worden maar tussen de regels door oprijzen, als mist in een verre vallei. Het is ook een kennismaking met de auteur zelf. Zijn brede netwerk, zijn journalistieke spirit, zijn vermogen om eigen onderzoek te structureren. Als lezer kan je alleen maar onder de indruk zijn. Van de schwung van dit boek, het feilloze koorddansen tussen cultuurhistorie en persoonlijk verslag, de veelkleurige en heerlijke mozaïekvorm, de kracht van de gedachten (of is het eerder het meeslepende karakter van de zoektocht?) en vooral: de originaliteit van dit alles. Hulde!