Voor een boekenliefhebber bestaat er geen groter geluk dan het opmerken van een boekenvitrine in het straatbeeld. Op gevaar van eigen en andermans leven duwt hij onwillekeurig passanten omver en smijt hij zich in het doorgaand verkeer om met een gelukzalige glimlach die wonderlijke vitrine aan de overkant van nabij te gaan inspecteren. Rust! denkt hij, terwijl de trottoirgangers schielijk uitwijken voor die onverwachte verschijning en struikelend in de goot belanden.

Na de eerste opwindende aanblik volgt het tweede ritueel, tegelijk beproeving en heugenis: trefzeker de deurhendel vastnemen en de gewenste kracht inzetten om het paradijs te betreden. Een goede boekendeur wringt een klein beetje tegen. Ze is zwaar, maar ook uitnodigend. Ze verhoogt de opwinding, vertraagt je stap voor een moment. Deuren die geen deuren zijn, openstaande schuifdeuren op zomerse dagen, zijn het ergste. Onwillekeurig stop je toch even, vertrouw je je eigen zintuigen niet. Die destabilisatie zal je je hele bezoek bijblijven.

Eens binnen werp je een glimp op de omgeving. Wie droomt van ruimte, de vrije baan is eraan voor de moeite: de moderne boekenwinkel is volgestouwd, dwingt je stil te staan en meteen een route te kiezen. Vertraging op commando. Tussen de roerloze boekenstapels zie je enkele schimmen opduiken. Andere boekenliefhebbers, geacclimatiseerd. Rustig, stil, schuifelend en prijzend staan ze daar als figuranten die vooral onzichtbaar willen blijven. Je weet dat ze een mentale voorsprong hebben. Waar nu te beginnen? Alle boeken schreeuwen om je aandacht, vanachter de balie klinkt een minzame ‘goedemiddag’. Tijd om je nek een kwart te draaien, kaften met de ogen te beroeren en even tot rust te komen. Na tientallen ken-ik-niet’s en een enkele herkende titel die dan weer op je misprijzen kan rekenen, raak je vertrouwd met het universum. Je apprecieert het hoge schimmengehalte van de mensen hier, hun gedempte stemmen, de voelbare tevredenheid. Langzaam maar zeker verdwijn je in het verhaal.

Wanneer je een halfuur later de winkel verlaat, de binnenwereld rijkelijk gevuld, zie je iemand de ambulance ingeschoven worden. Gestruikeld op het voetpad, zegt een toeschouwer. Hoe lomp kan je zijn, vraag ik me af. De buitenwereld is gevaarlijker dan ooit.